Laatje

25 november 1968 - 25 november 2018

In mijn hoofd

daar zit een laatje.

Het mooiste plekje dat er is.

Ik trek het open 

om te lachen,

maar ook in tijden van gemis.

Het zit vol

met leuke foto's.

Plaatjes van je manier van doen.

Door dat laatje

kan ik altijd

even terug, naar de tijd van toen.

50 Jaar is lang geleden.

Er is daarna zoveel gebeurd.

Zonder jou werd alles anders.

Het heeft mijn leven grijs gekleurd.

In mijn hoofd 

daar zit een laatje.

Het mooiste plekje dat er is.

Je zit daar voorgoed nu ingeprent,

waardoor je nooit vergeten bent.

* gebaseerd op een tekst van @ellenmeike

Ome Leo

Tussen begin 1938 en half 1944 werden er 3 kinderen geboren in het Schiedamse gezin Reijgersberg.

Twee broers en één zus.

Hun jeugd brachten ze door in De Gorzen.

In hun volwassen leven vlogen ze uit, over het hele land. Later zelfs over de landsgrens.

Enkele overeenkomsten? Het zijn alle drie levensgenieters, en ze kunnen goed lachen en kletsen.

Ze bleken ijzersterk. Ze verloren allemaal hun partner(s), maar bleven als trio overeind.

Als je dan 78, 72 en 77 bent, en zo op een familiedag in de nazomer van 2016 bij elkaar kunt zitten, vind ik dat erg bijzonder. Wat heb ik die dag genoten van hun vrolijke verhalen over 'die goeie ouwe tijd'. 

Het zou de laatste keer zijn dat ze bij elkaar waren. Maar dàt wisten we toen gelukkig nog niet.

Een jaar geleden namen we afscheid van de oudste broer, mijn ome Leo. Met onze kleine familie bij elkaar. We droegen hem uit zijn huis, wat ik nog best een toer vond, over de smalle galerij en door het trappenhuis. Met een zwart vlaggetje op mijn auto reden we naar het crematorium. We luisterden zijn muziek en hoorden zijn kinderen vertellen over hun leven samen.

Mijn herinneringen vormen een beeld van een aimabele, sociale man. Eén met zijn sjekkie. Werkzaam bij de politie. Boekschrijver. Met hart en ziel lid van de Operette vereniging Bel Banto. Reislustig. Ontelbaar keer als begeleider mee geweest met andermans vakanties. Stukjes schrijver voor de krant, die hij vanachter zijn typemachine op papier rammelde. Enorm begaan met de sportverenigingen in zijn buurt. Op latere leeftijd trouwe aanhanger van de handbaldames van Dalfsen. 

Maar ook de man wiens hart en huis groot genoeg waren om mij, een jaar of drie en een half, deel van zijn gezin uit te laten maken. Een tijd waar ik, gek genoeg, nul herinneringen aan heb. Alleen een gevoel van eenzaamheid.

Ik denk dat zijn laatste jaren ook een deel eenzaamheid in zich hadden. Hij loste dit op zijn manier op. Hij bracht veel tijd door in zijn tweede huis. De Zeven Deugden. *klik 

Hij was er vaste klant. Dronk er dagelijks 's ochtends zijn koffie en borrel, en at er 's avonds zijn maaltijd. Had er zijn eigen stoel en plek. Liet zich er op vaste tijden heen- en thuisbrengen door een taxi. 

Jaar in, jaar uit. 

Logisch en passend dus, dat wij daar op hem proostten. Er stond een tafel klaar, als prachtig eerbetoon. Berenburg, cappuccino met koekjes, jus d'orange, snoepjes én de asbak.

Ik vermoed dat de omzet daar gekelderd is afgelopen jaar.

Maar voorlopig is er, behalve de herinneringen en foto's, één ding dat blijft. Ik ontdekte het bij toeval, toen ik vorig jaar via Google Maps me aan het oriënteren was op parkeerplekken in de buurt van De Zeven Deugden.

Ome Leo. Via Streetview kwam hij zo mijn beeldscherm in. Omdat De Zeven Deugden en hij met zijn taxiritjes zo aan elkaar verbonden zijn.

Peinzen

Ik  zag vandaag een tekst van Herman van Veen. Mooie man, om velerlei redenen. 
Ik stoeide er even mee en maakte mijn eigen variatie.


Mijn moeder is alweer zestien jaar dood
en nog kan het gebeuren
dat ik af en toe denk.......
even ma vragen

Voor mijn huidige baantje,
loop ik regelmatig
langs haar keukenraam.
En telkens weer denk ik even
Zou ze vandaag aan het kaarten zijn?
Ik hoor haar nog
"Kan jij geloven dat ik er straks niet meer ben?"
En toch is ze al veel te lang dood.

Ze is een enthousiaste korfballer

die soms net zo gedreven kan spelen
als haar moeder
een vriendin
waar ik in mijn jonge jaren veel mee optrok
en verbijsterd het verlies van twee teamspelers mee verwerkte.
Ook zij is er niet meer,
borstkanker.
Regelmatig denk ik haar te zien lopen in ons winkelcentrum,
de plek waar ze me vertelde dat het terug was.
Mijn gevoelens voor haar dochter
bestaan vooral ook
omdat ik haar zo in haar herken.

Laatst liep ik door het dorp,
te mijmeren,
zie iemand voorbij fietsen
de jonge vrouw kijkt me aan,
knikt,
en het flitst door mijn hoofd,
Laura?
Hoelang is die vrolijke noot nu al dood?
Iedereen geschokt achterlatend
om zoveel verborgen verdriet.

Met het ouder worden word ik rijker en rijker
aan herinneringen.

Vanuit dat besef 
worstel en zing ik me
droef en vrolijk
door herinneringen heen
naar morgen,
overmorgen,
naar later, later
als ik klein ben.

Waar blijft de tijd?

26 mei

alweer 16 jaar

Memories

Ra ra ra, wat is dit?

Juist ja. Een tomatensoeppie.

"Wat is daar bijzonder aan?", hoor ik je denken.

Ik begrijp dat je dat niet weet. Dat kún je ook niet weten, want de bijzonderheid zie je niet, maar was alleen te proeven.

Dit namelijk, smaakte exact als een-Oma-Rademaker-soeppie.

Sinds oma is overleden, en dat is helaas al héél lang geleden, had ik nooit meer een soep geproefd die deze smaak kon evenaren. Ik dacht inmiddels dat mijn smaakgeheugen vertroebeld was. Dat ik gewoon vergeten was hóe het smaakte en alleen maar dàcht dat de soep niet meer bestond.

Maar. Met Pinksteren zette ik met fijne nichten in het zonnetje in Oostvoorne, de punten op de i voor ons komende Familie Weekend. Zij had voor de lunch soep gemaakt.

Ik nam nietsvermoedend een hap. En viel stil. Dit. Was. De. Soep. Lekker!

Het enige verschil is dat hier losse gehakt in zat, terwijl oma balletjes draaide. Of er draadjesvleesjes in stopte. Maar de samenstelling, substantie èn smaak bracht me in één klap veertig jaar terug in de tijd.

De meiden waren het met me eens. Zij kan Oma Soep maken. Complimenten voor de kok!

Honderd

6 april 2016

Hij ging even brood halen.

En kwam hiermee terug. Want er was iets te vieren. Hoewel herdenken misschien een veel beter woord is.

Zes april negentienhonderdenzestien.

In Hoek van Holland werd een klein jongetje geboren.

~ 1916 - samen met grote zus Jo ~

Later zou hij nog een zusje en twee broertjes erbij krijgen.

Ondanks de moeilijke tijd, openden zijn ouders een spaarbankboekje voor hem.

Hij was geboren in de Eerste Wereldoorlog.

Kreeg de naam van één van zijn voorvaders: Wim Schuurmans.

~ 1937 ~

Hij ging in dienst 

en rolde zo de Tweede Wereldoorlog in.

Na de oorlog ging hij aan het werk. Hij kreeg vele werkgevers, want een baan had je toen niet voor lang. Metselaar, schoonmaker, bij een distilleerderij, conciërge. Het was allemaal fysiek zwaar.

Toen zijn moeder uit het gezin wegviel, kwam Annie het gezin ondersteunen en verzorgen. Hij werd verliefd en in negentientweeenvijftig trouwde hij met haar.

~ 1957 ~

Hij werd vader. Eerst kreeg hij een dochter en een zoon.

Als toegift kwam tien jaar later, toen hij zelf vijftig jaar oud was, zijn tweede zoon. 

~ 1967 ~

 Zijn naamgenoot.

~ 1967 ~

Wim Schuurmans. Míjn Wimmie.

~ 1968 ~

Het gezin was compleet.

~ 1977 ~

In negentienhonderdenzevenenzeventig trouwde zijn dochter. Zij maakte hem opa, van drie kleinkinderen.

~  1984 ~

In negentienvierentachtig trouwde ook zijn oudste zoon. Hij werd daarna nog twee keer opa.

Korte tijd later sloeg het noodlot toe en kwam hij te overlijden. Inmiddels ruim éénendertig jaar geleden.

Ik heb hem niet gekend. Maar Wimmie zegt zijn vader ook nauwelijks gekend te hebben. Ondanks de achttien jaar dat ze deel van elkaars leven hebben uitgemaakt. Dat vind ik een trieste conclusie.

Vandaag herdenken we hem. Omdat het precies honderd jaar geleden is dat hij ter wereld kwam.

Toegift:

Waar ik me niet van bewust was, maar wat ik wél een bijzonder feit vind nu mijn vader me dit influisterde:

Mijn Opa Reijgersberg, werd precies zestien jaar oud, toen zijn vader Wim Schuurmans geboren werd. Met andere woorden: mijn Opa is van 6 april 1900 en de Opa van mijn kinderen is van 6 april 1916.

Een mooi gegoochel met cijfers.

Herinneringspunt #294

Donderdag 21 oktober 1965

* De zon kwam op om 8.14 uur.
* De zon ging onder om 18.34 uur.
* De maan was voor 16% zichtbaar.
* Nederland had een bevolking van ongeveer 12.344.452 personen.

* Waarvan 50,09 % vrouwen.
* De populatie groeide rondom deze datum met gemiddeld 452 per dag.

* In de week van 21 oktober 1965 stond The Rolling Stones op nummer 1 in de Top 40
   met (I can't get no) Satisfaction.
* Het weer deze dag: zonnig en koel met een maximum van 15°C. De lucht was licht
  bewolkt, er woei een zwakke wind overheersend uit het oosten en er was bijna 8 uur
  zon.
* Het is de geboortedag van de Spaans-Baskische voetballer Ion Andoni Goikoetxea.
* Koningin Juliana was vorst van Nederland.
* In Nederland was er het kabinet Cals.

 Donderdag 21 oktober 1965

Een belangrijke dag in het leven van twee jonge Schiedammers.

Precies vijftig jaar geleden beloofden zij elkaar eeuwige trouw.

'Trouw in goede en kwade dagen. In gezondheid en ziekte. Tot de dood ons scheidt.'

Dat moment van scheiden kwam drie jaar later al. Veel te vroeg en zoveel eerder dan zij die dag konden vermoeden.

Deze foto hing jarenlang bij mijn oma boven het dressoir. Als derde in het rijtje. Trapsgewijs hingen daar, zolang als ik me kan heugen, alle trouwfoto's van de Rademaker-kinderen.

~ Zie je mij, met die stropdas en dat rokje? ~

Links op bovenstaande foto zie je er vier hangen.

De foto staat nu bij mij thuis.

In zijn originele fotolijstje.

Ook vijftig jaar oud. Een halve eeuw.

Dit huwelijk heeft ondanks zijn korte bestaan iets moois opgeleverd.

C'est moi :-)

Vergelijkingspunt # #245

Ik ben gek op oude foto's. Op alles van vroeger. 

Wat het is weet ik niet zo precies. Heimwee? Nostalgie?

Hij mailde me deze door. Van zijn verloving in 1963. Een jonge God, met ravenzwart haar en een gewéldig brilmontuur. Zijn moeder staat aan de andere kant van de foto. Tegenwoordig zie ik haar terug in zijn zus, die nu de jaren vorderen, steeds meer op haar gaat lijken.

Wim vond de foto in onze mailbox. "Jeetje", zei hij "jij lijkt toch echt best op je moeder."

Ik keek eens goed, en vind eigenlijk van ook.

Gemiste kansen

Hée moedertje,

Vandaag is een rare dag. Je zou 64 zijn geworden, als je nog had geleefd. Ik had het over je met mijn (onze!) Oudste - je overleed toen hij 0 was, dus je bent al bijna net zo lang weg als dat hij tot nu toe heeft geleefd.
Ik kan me je bijna niet voorstellen als 64. Vierenzestig... toen je 52 zou zijn geworden, 53, 54, toen groeide je in mijn gedachten nog mee. Daarna werd dat steeds moeilijker, tot je uiteindelijk stil bleef staan in de tijd - voor eeuwig éénenvijftig.

Ik denk met regelmaat aan je. Ik mis je nog steeds. Het wordt wel anders, met de tijd. De kwaadheid is eraf. In het begin was ik heel boos op de wereld. Een onredelijk soort boosheid was het, maar ik kon het niet helpen - al die verzorgingstehuizen vol stokoude mensen die dolgraag wilden sterven, en jij moest zomaar gaan, in de na-zomer van je leven. Al die gevangenissen vol criminelen die zomaar doorleefden alsof het allemaal maar normaal was, terwijl hier, in ons gezin, hele slechte dingen gebeurden met hele goede mensen... de onrechtvaardigheid was lastig te verteren.

Ik zei al, erg realistisch was mijn woede niet. Maar ja, zo gaat dat met rouw, geloof ik.
Ondertussen heeft het wel een soort van plaats gekregen. Weet je, het is een beetje als een litteken ergens op je lichaam. De wond is dicht. Er loopt allang geen bloed meer uit. Er is niets meer ontstoken. Alles is netjes geheeld. Maar het litteken zit er nog, ergens waar niemand het ziet. Je ziet het zelf ook niet, tenzij je oog er per ongeluk op valt. Maar als je het aanraakt, dan blijft het voor altijd gevoelig.

Er is ondertussen meer een gevoel van... jammer. Een gevoel van gemiste kansen. Ik vind het zo zonde dat er zoveel is dat je nooit hebt meegemaakt. Ik ben moeder geworden. Heb twee kinderen gekregen. Ze weten van je bestaan, ik heb ze van alles over je verteld. Je zou een geweldige oma zijn geweest. Soms stel ik me voor hoe je omgegaan zou zijn met mijn jongens, en dan moet ik glimlachen. Het zijn zulke leuke kinderen. Je zou zo trots op ze zijn geweest.

Zoals ik al zei, je bent nog regelmatig in mijn gedachten. Bedenk dan wat jij allemaal voor commentaar zou hebben op wat zich binnen de familie afspeelt momenteel.

We waren een eenheid, jij, Pa, Broer en ik. We hoorden bij elkaar. Nu kijk ik naar mijn eigen gezin. Ik zie hoe onze jongens opgroeien zoals wij dat deden, met zijn tweeën naast elkaar. Op dagen als je geboortedag realiseer ik me hoe onwerkelijk het is wat er is gebeurd. Hoe groot de leegte is als een moeder in een gezin weg komt te vallen. Ik moet er niet aan denken. Ik kan er niet aan denken.

Maar ik denk wel aan jou, nog steeds. Het is waar, wat je af en toe in de krant boven rouwadvertenties ziet staan: je bent pas echt weg als je bent vergeten.

Maar maak je geen zorgen, hoor.
Dat laat ik bij jou nooit gebeuren.


Veel liefs,

Je dochter

Diamant

29 oktober 1952


Liefde is gewoon een woord, totdat je iemand ontmoet die het betekenis geeft.

 
60 Jaar geleden trouwden ze.
Op hetzelfde stadhuis in Schiedam waar ook mijn ouders en ik zelf trouwden.
Zij in een geleende jurk. Hij met een corsage waar hij veel stenen voor heeft moeten metselen.

Ze straalden.

Ik heb ze niet samen gekend, omdat zij in 1985 er alleen voor kwam te staan. Na ruim 32 jaar huwelijk.
Maar ik heb in al die jaren dat ik samen met haar was, wél haar verdriet gezien. Het eindeloze missen, tot ver voorbij de dood.

Geluk ontstaat niet door veel te hebben, maar door aan weinig genoeg te hebben. Zij leefden daar naar. Samen. Heel erg samen. Altijd samen.
Leef, lach en heb lief. Meer was niet nodig.

 

Liefde is de situatie waarin het geluk van een ander cruciaal is voor je eigen geluk. Dit was haar leidraad in het leven.
Ze voerde het ver door. Zo ver, dat ik regelmatig verzuchtte: "Maar ik wil zo graag weten wat U wilt."

Het mooiste aan een herinnering is, dat niemand het van je af kan pakken.

 

Dit huwelijk leverde mooie dingen op. Eén daarvan stapt vanavond weer naast mij in bed.